De ontspookte hoeve

bij een vorm van Disneyficatie in Voorstonden (Brummen)

Alleen de oude eik is blijven staan,

de oude zomereik, waaraan een boerenzoon zich,

zwaar van liefdessmart,

ooit zou hebben opgehangen,

waarna hij, naar men zegt, wel anderhalve eeuw

is blijven spoken

in de hoeve naast de eik, die sindsdien

alleen door vleermuizen en uilen

nog werd bewoond.

Wel vijftig jaar stond zij te koop.

Ten slotte is zij afgebrand

en zijn de resten

en de veeschuur die ernaast stond

rijp bevonden voor de sloop.

Op de oude plek van huivering,

nabij de eik en het eerder spookgespuis,

sloegen plaatselijk bestuur en ondernemerszin

hun handen ferm ineen:

het bestemmingsplan werd er gewijzigd

en waar de spookhoeve gestaan had

verrees, ter bevordering van recreatie en toerisme,

een zoveelst pannenkoekenhuis.

Onverklaarbare gebeurtenissen of geestverschijningen,

trof sindsdien geen mens meer aan,

zelfs rond middernacht wordt niemand nog belaagd

door bovennatuurlijke krachten.

De stank van aangebrand beslag

en het gegil van kinderstemmen

hebben elke schim voorgoed verjaagd.

Alleen de oude eik is blijven staan.

Eenzaam geluk

O beata solitudo

Ik was die middag maar gaan wandelen,

ik werd toch nergens meer verwacht,

de stad verliet ik langs een lange laan

die naar een bos leidt

waar niet-langslapers

vossen schijnen te ontwaren. 

Wind ruiste door de kruinen van de bomen,

wier troostrijke aanwezigheid

niet grillig is

als die van vrouw of vrienden,

op open plekken speelden

vlekken zonlicht op het gras,

mijn hond liep vrolijk voor me uit.

Opeens verzoend weer met dit leven

wilde ik dat ik onsterfelijk was.

Eind juli

De Nederlandse caravans zijn uitgezwermd

over de Europese wegen,

aangename stilte heerst

in het grotendeels verlaten land.

Onbevolkt door kinderen

liggen de schoolpleinen

zwijgend te zinderen onder de zon,

zelfs de zangvogels maken,

nu het broedseizoen voorbij is,

geen gerucht in bos en tuin.

Geluid komt slechts van onweer soms

en ’s nachts, in klamme slaapkamers, van muggen,

die in de stilte zoemen luid

als bommenwerpers voor een aanval.

De maïs staat reeds hoog,

krekels tjirpen in bermen vol boerenwormkruid,

de Tour de France is bijna weer verreden:

Onherroepelijk is

een van de zomers van mijn bestaan

al weer haast vergleden.

Aan de Muze

Geef dat het kracht krijgt toch

wat gij mij schrijven doet

en tederheid, dat het niet louter

inkt blijft, enkel wendingen

waarin de geest niet waait

en niet de warmte is van ’t bloed,

dat het niet, het verharde niet beroerend,

alleen spreekt tot een week gemoed,

niet uit zwaveldampen is gesproken

van de drievoet, of in talen,

geen cryptogram wordt,

of een experiment enkel,

steriel en slechts bedacht,

maar laat, Muze, als sterke koffie

na een doorwaakte nacht,

als het geuren van linden op een juniavond

voor wie buitenkomt,

nadat hij het huis heeft moeten houden

de godganse dag,

de woorden zijn die gij in mij hebt laten opwellen,

wanneer het werk tenslotte is volbracht.

Nieuwbouwwijk bij avond

 In het park klonken de late stemmen nog

van merels in de schemering,

van kinderspel en vrolijkheid.

Hier is het stil en nu snel donker

Aan het worden

Bij mijn terugkeer in de wijk.

Naast vrijwel elke eengezinswoning

staan nu twee auto's geparkeerd:

men is weer thuis.

De deuren zitten op het nachtslot,

rolluiken zijn neergelaten,

zodat de huizen in de straten wel verduisterd lijken

als in oorlogstijd;

wanneer je ergens aan zou bellen,

zou niemand opendoen:

hier wordt geen gast verbeid.

Vroeg, wellicht enigszins sentimenteel, honden-begrafenisgedicht

Daar waar je eens de sneeuwklokjes vertrapt hebt,

jagend op de katten uit de buurt

en waar je, blaffend naar de postbode,

de narcissen geknakt hebt, Laelaps,

heb ik je begraven,

nu wreed de Dood me je gezelschap heeft ontroofd

en ik bemerk - me herinnerend met smart

hoe we op zomermiddagen nog kortgeleden

door de bossen dwaalden,

urenlang, als Actaeon met zijn honden eens,

na afloop van de jacht -

dat mijn gemoed nog niet volledig is verhard.

Vele jaren hebben ons meer met elkaars gewoonten

en elkanders stemmingen vertrouwd gemaakt dan met wat ook;

vaak, wanneer ik weende om mijn bitter lot,

kwam je, voorzichtig, wel wetende hoe wanhoop

om kan slaan in woede, naar me toe

en drukte je je snuit tegen mijn hand;

dikwijls, als ik op mijn kamertje studeerde,

of ’s zomers in de schaduw van een eik

wat verzen of historiën poogde te lezen,

maar me telkens af liet leiden

door de krekels of de mieren

die over een pad tussen de grassprieten marcheerden,

hield je op mijn bed of naast me

in het veld de wacht;

soms had je er plezier in onderwijl

de vogels bang te maken

en liet je tevergeefs je roepen;

wanneer je dorst gekregen had,

sloeg je gulzig met je tere tong

door een beuken-weerspiegelende regenplas;

zo heb ik jou, die nooit jezelf gekend hebt,

beter leren kennen dan het hart zichzelf.

Ik herinner me hoe je

als ik eens midden in de nacht

niet nuchter thuiskwam heel het huis wekte

met blij geblaf,

hoe er, als we op onze lange wandelingen

overvallen werden door een onweer,

door al het regenwater op je ruige vacht

niet veel meer van je overbleef dan een belachelijk scharminkel,

hoe je,  thuisgekomen,  druipend in de handdoek

waarmee ik je placht te drogen,

beefde in mijn armen;

dezelfde als in welke je gestorven bent

en waarmee ik je nu in de schaduw der seringen

heb begraven, achter in de tuin,

waarlangs nu ongestoord de postbode

zijn schreden richt, Laelaps,

zelfs stuif je niet meer op

wanneer een kat het waagt

een merel te besluipen

daar waar je nu ligt.

Requiem voor de melkbus en de postbode

Namque avaritia fidem, probitatem, ceterasque artis bonas subvortit

 (Sallustius, De Catilinae coniuratione 10,4).

Iedere verandering is een verslechtering, zelfs een verbetering (J.C. Bloem, Aphorismen XXXIV)

Dit is een weeklacht om al die dingen die ons lang omringden,

maar plotseling, in korte tijd, buiten onze herinnering

niet of nauwelijks meer bestaan:

een requiem voor de weggerationaliseerde ijzeren melkbus, 

die zo lang’s morgens langs landweggetjes heeft gestaan,   

en voor de weggeflexibiliseerde postbode in uniform,

die opvolger van facteur Joseph Roulin,

die messager de l’amour van George Moustaki,

die Mr. Postman van de Beatles,

wiens heengaan

de eenzame nog eenzamer maakt

en ’s winters zelfs de laatste stappen in de sneeuw

heeft doen verdwijnen,

een requiem voor de zomer-oproepende snijbonenmolen,

geveld door een overvloed aan kant-en-klaar producten,

voor het weggeëmancipeerde voorjaarsritueel van de grote schoonmaak

met zijn goede oude geur van groene zeep en boenwas,

en de door massa’s narcissen omstuwde Paasvakantie

die is weggeseculariseerd,

een requiem voor de dikwijls krakende,

maar niet zelden tot extase gevoerd hebbende grammofoonplaat

met zijn grote, informatierijke hoes,

voor de door luidruchtige mobieltjes vervangen telefooncel,

die overal ‘mysterie en melancholie’

van straten en pleinen verhoogde,

voor de door een schroefdop vervangen kurk

op de van rode zegels voorziene groenglazen fles

van waaruit ‘de ziel van wijn’ de mens zijn ‘lied

vol licht en broederschap’ toezingt

een requiem ook voor de landelijke telefoonpalen

met zwaluwen als noten

op hun op notenbalken lijkende draden

die zonder kraaienmars begraven zijn,

een requiem voor de verdwenen hoefslag van het paard op de steenweg,

voor alle vonkenvoortbrengende smederijen

en voor de door het bevingen veroorzakende aardgas

’s winters voorgoed

van mijn slaapkamerraam verdreven

ijsbloemen,

een requiem voor de wellust opwekkende jarretelle,

nu alleen nog verkrijgbaar in louche seksshops,

maar voor het eerst - als kind - aanschouwd aan het been van mijn moeder,

dat toen perfect van vorm was als een Griekse zuil:

een requiem voor het besef van God

zonder wie alles is toegestaan

en alle kerktorens uit ons landschap zullen verdwijnen

en een voor de ziel

wier vurige rossen verjaagd zijn door het brein

en de synapsen die wij zouden zijn

voor al die dingen die zijn weggerationaliseerd,

geprivatiseerd, geflexibiliseerd,

door hebzucht vooral, en door techniek en wetenschap

zijn ingehaald,

en niet meer bestaan:

realiseer je eens hoe vertrouwd ze ons nog maar kort geleden waren

en denk er nog eens aan.